Anxious Attachment Style คืออะไร? ทำไมคุณถึงกังวลตลอดเวลาว่าเขาจะจากไป
เขาตอบช้าไปหน่อย คุณเริ่มตรวจสอบว่าเขาอ่านแล้วหรือยัง เปิดโปรไฟล์ดูว่าออนไลน์ไหม ส่งข้อความเพิ่ม แล้วก็เริ่มคิดว่าทำอะไรผิดหรือเปล่า เขาเบื่อหน่ายคุณแล้วหรือเปล่า กำลังจะจากไปหรือเปล่า
ทั้งหมดนั้นเกิดขึ้นภายในเวลา 30 นาที
ถ้าคุณรู้จักความรู้สึกนี้ดี คุณอาจมี Anxious Attachment Style
เมื่อความรักรู้สึกไม่มั่นคงเสมอ
Attachment Theory หรือทฤษฎีความผูกพันถูกพัฒนาขึ้นโดย John Bowlby นักจิตวิทยาชาวอังกฤษในช่วงทศวรรษ 1950-1960 โดยอธิบายว่าความสัมพันธ์ระหว่างเด็กกับผู้ดูแลในวัยเด็กสร้างรูปแบบที่ส่งผลต่อความสัมพันธ์ทุกอย่างในชีวิต
Mary Ainsworth นักจิตวิทยาชาวอเมริกันต่อยอดงานของ Bowlby และพัฒนา "Strange Situation Experiment" ซึ่งพบว่าเด็กมีรูปแบบการตอบสนองต่อการแยกจากผู้ดูแลสามแบบหลัก ได้แก่ Secure, Anxious/Ambivalent และ Avoidant
Anxious Attachment Style หรือ Anxious-Ambivalent เป็นรูปแบบที่เกิดจากความไม่แน่นอนในความพร้อมของผู้ดูแล
Anxious Attachment Style คืออะไร?
Anxious Attachment Style คือรูปแบบความผูกพันที่บุคคลหนึ่งมีความกลัวการถูกทิ้งอย่างลึกซึ้ง ต้องการการยืนยันจากคู่ครองอยู่บ่อยๆ และรู้สึกไม่มั่นคงในความสัมพันธ์แม้ว่าจะไม่มีหลักฐานที่ชัดเจนว่ามีปัญหา
งานวิจัยของ Dr. Sue Johnson ผู้พัฒนา Emotionally Focused Therapy (EFT) แสดงให้เห็นว่าบุคคลที่มี Anxious Attachment มองความสัมพันธ์เป็น "แหล่งความปลอดภัยหลัก" และเมื่อรู้สึกว่าถูกคุกคาม ระบบประสาทจะตอบสนองราวกับว่ากำลังเผชิญกับภัยคุกคามทางกายภาพ
สัญญาณของ Anxious Attachment ในความสัมพันธ์
ต้องการการยืนยันบ่อยๆ: ถามซ้ำๆ ว่าเขายังรักอยู่ไหม โกรธอยู่ไหม หรือทุกอย่างโอเคไหม แม้จะไม่มีสัญญาณว่ามีปัญหา
ตีความในแง่ลบก่อน: เมื่อไม่ได้รับการตอบสนองทันที ไปที่สถานการณ์ที่แย่ที่สุดก่อนเสมอ
ยากที่จะนั่งอยู่กับความไม่แน่นอน: ต้องการคำตอบทันที เพราะความไม่รู้รู้สึกทนไม่ได้
Hypervigilance ต่อสัญญาณในความสัมพันธ์: สังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงเล็กๆ น้อยๆ ในน้ำเสียง ภาษากาย หรือพฤติกรรมและตีความว่าเป็นสัญญาณของปัญหา
ยากที่จะพักผ่อนในความสัมพันธ์: แม้ในช่วงที่ทุกอย่างดี ยังรู้สึกว่ากำลังรอให้ทุกอย่างพัง
Protest Behaviors: เมื่อรู้สึกถูกทอดทิ้ง อาจตอบสนองด้วยการส่งข้อความซ้ำๆ โกรธ หรือถอนตัวเพื่อดูว่าเขาจะตามมาไหม
ทำไมถึงพัฒนา Anxious Attachment?
Anxious Attachment มักเกิดจากการได้รับการดูแลที่ไม่สม่ำเสมอในวัยเด็ก ผู้ดูแลที่บางครั้งอบอุ่นและตอบสนองดี แต่บางครั้งเย็นชาหรือไม่พร้อม สร้างสภาพแวดล้อมที่เด็กไม่สามารถคาดเดาได้ว่าความต้องการของตัวเองจะได้รับการตอบสนองหรือไม่
สมองของเด็กเรียนรู้ว่าต้องพยายามมากขึ้น ส่งสัญญาณดังขึ้น และติดตามผู้ดูแลใกล้ชิดขึ้น เพื่อเพิ่มโอกาสที่จะได้รับการตอบสนอง รูปแบบนี้ถูกนำมาใช้ในความสัมพันธ์ผู้ใหญ่ด้วย
Anxious Attachment ดึงดูด Avoidant ได้อย่างไร?
นักจิตวิทยาสังเกตเห็นรูปแบบที่น่าสนใจ บุคคลที่มี Anxious Attachment มักดึงดูดหรือถูกดึงดูดโดยบุคคลที่มี Avoidant Attachment อย่างไม่สมส่วน
สาเหตุที่เชื่อว่าเป็นเพราะความรู้สึกของ Anxious คนเป็น "โฮมสิก" คือรู้สึกคุ้นเคยกับความไม่แน่นอน และ Avoidant คนสร้างความไม่แน่นอนนั้น
ขณะที่ความสัมพันธ์กับ Secure คนที่มั่นคงและคาดเดาได้อาจรู้สึก "น่าเบื่อ" หรือ "ไม่มีความตื่นเต้น" ทั้งๆ ที่มันเป็นสิ่งที่ดีต่อสุขภาพกว่า
อ่านเพิ่มเติมได้ที่ Avoidant Attachment Style คืออะไร
วิธีเยียวยา Anxious Attachment
สร้างความมั่นคงในตัวเอง: เรียนรู้ที่จะตอบสนองต่อความต้องการของตัวเองแทนที่จะรอให้คนอื่นทำ เมื่อรู้สึกกังวล ถามตัวเองว่า "ฉันต้องการอะไรตอนนี้?" และทำสิ่งนั้นด้วยตัวเอง
ฝึก "Window of Tolerance": เรียนรู้ที่จะอยู่กับความไม่แน่นอนสักเล็กน้อยโดยไม่ตอบสนองทันที การรอ 10 นาทีก่อนส่งข้อความตามเป็นการฝึกกล้ามเนื้อที่ช่วยได้
บำบัดกับนักจิตวิทยา: Attachment-based therapy หรือ Emotionally Focused Therapy (EFT) มีประสิทธิภาพสูงในการแก้ไขรูปแบบความผูกพัน
เลือกคู่ครองที่ Secure: แม้จะยากในช่วงแรก การอยู่กับคนที่มี Secure Attachment ช่วยให้ระบบประสาทค่อยๆ เรียนรู้ว่าความสัมพันธ์ปลอดภัยได้
คำถามที่พบบ่อย
Anxious Attachment Style คืออะไร?
Anxious Attachment Style คือรูปแบบความผูกพันที่บุคคลหนึ่งมีความกลัวการถูกทิ้งอย่างลึกซึ้ง ต้องการการยืนยันบ่อยๆ และรู้สึกไม่มั่นคงในความสัมพันธ์แม้ไม่มีสัญญาณของปัญหา
Anxious Attachment เกิดจากอะไร?
มักเกิดจากการได้รับการดูแลที่ไม่สม่ำเสมอในวัยเด็ก ผู้ดูแลที่บางครั้งอบอุ่นและบางครั้งเย็นชา ทำให้เด็กพัฒนาความต้องการที่จะพยายามมากขึ้นเพื่อได้รับการตอบสนอง
Anxious Attachment เปลี่ยนแปลงได้ไหม?
ได้ Attachment Style ไม่ใช่สิ่งที่ตายตัว งานวิจัยแสดงให้เห็นว่าประสบการณ์ความสัมพันธ์ที่ดีและการบำบัดสามารถพัฒนา Attachment Style ให้ Secure ขึ้นได้
ทำไม Anxious Attachment ถึงดึงดูด Avoidant?
เพราะความไม่แน่นอนที่ Avoidant สร้างรู้สึกคุ้นเคยกับสิ่งที่ประสบในวัยเด็ก และสมองแปลคำว่า "คุ้นเคย" ว่าเป็น "ถูกต้อง" แม้ว่ามันจะไม่ดีต่อสุขภาพก็ตาม
สิ่งที่อยากให้คุณรู้
ความกังวลที่คุณรู้สึกในความสัมพันธ์ไม่ใช่เรื่องที่ "แค่คิดมาก" และไม่ใช่ความผิดพลาดของคุณ มันเป็นการตอบสนองที่สมองเรียนรู้มาจากประสบการณ์ในอดีต
แต่มันก็ไม่ใช่สิ่งที่คุณต้องอยู่กับมันตลอดไป ความเปลี่ยนแปลงเป็นไปได้ และคุณสมควรได้รับความสัมพันธ์ที่รู้สึกปลอดภัย ไม่ใช่แค่รู้สึกตื่นเต้น