คนหลงตัวเองในความสัมพันธ์ พวกเขาทำอะไรกับคุณบ้าง

ช่วงแรกของความสัมพันธ์เขาสมบูรณ์แบบมาก ใส่ใจ ชมคุณตลอด ทำให้คุณรู้สึกว่าตัวเองพิเศษที่สุดในโลก

แต่สักพักบางอย่างเริ่มเปลี่ยน เขาเริ่มวิจารณ์คุณ เริ่มทำให้คุณรู้สึกว่าตัวเองไม่ดีพอ และทุกครั้งที่คุณพยายามพูดถึงปัญหา มันกลับกลายเป็นเรื่องของเขาเสมอ

ถ้าคุณรู้สึกว่ากำลังเดินวนในวังวนแบบนี้อยู่ บทความนี้อาจช่วยให้คุณเห็นภาพชัดขึ้นว่ากำลังเผชิญกับอะไร

คนหลงตัวเองคืออะไร

คนหลงตัวเองหรือ narcissist คือคนที่มีความต้องการการยืนยันจากคนอื่นสูงมาก ขาดความเห็นอกเห็นใจต่อผู้อื่นอย่างแท้จริง และมองว่าตัวเองพิเศษและดีกว่าคนรอบข้าง

ในทางจิตวิทยา Narcissistic Personality Disorder หรือโรคบุคลิกภาพหลงตัวเองเป็นภาวะที่ต้องได้รับการวินิจฉัยจากผู้เชี่ยวชาญ แต่คนที่มีลักษณะ narcissistic สูงก็สามารถทำร้ายคนรอบข้างได้มากแม้จะไม่เคยได้รับการวินิจฉัยอย่างเป็นทางการ

สิ่งสำคัญที่ต้องเข้าใจคือความหลงตัวเองในระดับนี้ไม่ใช่แค่ความเห็นแก่ตัวธรรมดา มันเป็นรูปแบบของการคิดและการมองโลกที่ฝังรากลึก และส่งผลต่อทุกความสัมพันธ์ที่เขามี ไม่ใช่แค่กับคุณ

5 สัญญาณคนหลงตัวเองในความสัมพันธ์

ก่อนอื่นต้องบอกว่าสัญญาณเหล่านี้ไม่ได้ปรากฏพร้อมกันในวันแรก มันค่อยๆ แสดงออกมาทีละนิดจนคุณรู้สึกว่ามันเป็นเรื่องปกติไปแล้ว

1. ทำให้คุณรู้สึกพิเศษมากในช่วงแรก แล้วค่อยๆ ถอนความสนใจออก

ช่วงแรกของความสัมพันธ์กับคนหลงตัวเองมักเข้มข้นและสวยงามมากผิดปกติ เขาทำให้คุณรู้สึกว่าไม่เคยมีใครเข้าใจคุณดีขนาดนี้ ไม่เคยมีใครรักคุณแบบนี้มาก่อน สิ่งที่เกิดขึ้นเรียกว่า love bombing ซึ่งเป็นกลยุทธ์ในการสร้างความผูกพันก่อนที่วงจรจริงจะเริ่ม เมื่อคุณยึดติดแล้ว ความสนใจนั้นจะค่อยๆ หดหาย และคุณจะพยายามทำทุกอย่างเพื่อดึงมันกลับคืน

2. ทุกอย่างต้องวนกลับมาเป็นเรื่องของเขา

ไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้นในชีวิตคุณ เขาจะหาทางให้มันกลับมาเกี่ยวกับตัวเองเสมอ คุณเจ็บป่วย เขาพูดถึงว่ามันทำให้เขาเหนื่อยแค่ไหน คุณประสบความสำเร็จในงาน เขาหาทางเอาเครดิตหรือแสดงออกว่าความสำเร็จของคุณไม่ได้น่าทึ่งขนาดนั้น ถ้าคุณสังเกตว่าตัวเองไม่ค่อยได้รับพื้นที่พูดถึงความรู้สึกหรือประสบการณ์ของตัวเองอย่างจริงๆ นั่นคือสัญญาณที่ควรให้ความสนใจ

3. แสดงความเห็นอกเห็นใจได้เมื่อมีประโยชน์ต่อตัวเอง แต่ไม่ใช่เมื่อคุณต้องการจริงๆ

คนหลงตัวเองสามารถแสดงออกว่าเข้าใจความรู้สึกของคุณได้ดีมากในสถานการณ์ที่มันทำให้เขาดูดีหรือได้ประโยชน์ แต่ในยามที่คุณต้องการความเห็นอกเห็นใจอย่างแท้จริง เช่น เมื่อคุณเจ็บปวดจากพฤติกรรมของเขา เขาจะเปลี่ยนเรื่องอย่างรวดเร็ว หรือทำให้คุณรู้สึกว่าความรู้สึกของคุณเกินจริง

4. วิจารณ์และดูถูกอย่างแนบเนียนจนคุณไม่แน่ใจว่าเกิดอะไรขึ้น

หลังจากช่วง love bombing ผ่านไป คนหลงตัวเองมักเริ่มวิจารณ์คุณในแบบที่ละเอียดอ่อน บางครั้งทำเป็นล้อเล่น บางครั้งพูดราวกับว่าห่วงใย แต่ผลลัพธ์ทุกครั้งคือคุณรู้สึกว่าตัวเองไม่ดีพอ สิ่งที่เจ็บปวดที่สุดคือพอคุณบอกว่ารู้สึกเจ็บปวดกับคำพูดเหล่านั้น เขาจะบอกว่าคุณอ่อนไหวเกินไป หรือพูดเป็น gaslighting ที่ทำให้คุณสงสัยในการรับรู้ของตัวเอง

5. ใช้การเปรียบเทียบเป็นเครื่องมือลดคุณค่า

"แฟนเพื่อนเขาทำแบบนี้นะ" หรือ "คนอื่นเขาไม่ได้แบบนี้" เป็นประโยคที่คุณอาจได้ยินบ่อยๆ การเปรียบเทียบคุณกับแฟนเก่า เพื่อน หรือคนรู้จักทำให้คุณรู้สึกว่าต้องแข่งขันและพิสูจน์ตัวเองอยู่ตลอดเวลา มันไม่ใช่เรื่องบังเอิญ มันคือกลยุทธ์ที่ทำให้คุณอยู่ในโหมดพยายามตลอดเวลา

วงจรความสัมพันธ์กับคนหลงตัวเอง

ถ้าคุณเคยรู้สึกว่าความสัมพันธ์วนซ้ำในรูปแบบเดิมอยู่เรื่อยๆ มันอาจเป็นเพราะความสัมพันธ์กับคนหลงตัวเองมักเดินตามวงจร 4 ระยะ ที่ประกอบด้วย idealize, devalue, discard และ hoovering

วงจรนี้ทำให้คุณติดอยู่เพราะทุกครั้งที่เขากลับมาดีในช่วง hoovering คุณเห็นแวบของคนที่คุณรักในช่วงแรก และนั่นทำให้คุณเชื่อว่าคนนั้นยังอยู่ในนั้น ว่าถ้าแค่คุณพยายามมากพอ ความสัมพันธ์จะกลับไปสู่ช่วงดีๆ อีกครั้ง

แต่ความจริงที่เจ็บปวดคือ ช่วง idealize ไม่ใช่ตัวตนที่แท้จริงของเขา มันคือสิ่งที่เขาทำเพื่อดึงดูดคุณเข้ามา และเมื่อเป้าหมายนั้นสำเร็จแล้ว วงจรแท้จริงก็เริ่ม

ทำไมออกจากความสัมพันธ์กับคนหลงตัวเองถึงยาก

หลายคนที่เคยอยู่ในความสัมพันธ์กับคนหลงตัวเองบอกว่ามันยากกว่าความสัมพันธ์อื่นๆ ที่เคยเลิกกันมาก เหตุผลสำคัญหนึ่งคือ trauma bond ที่เกิดขึ้นจากวงจรการทำร้ายสลับกับการปลอบโยนที่ซ้ำๆ กัน

นอกจากนั้นคนหลงตัวเองมักใช้เทคนิคต่างๆ ที่ทำให้คุณสงสัยในตัวเองและรู้สึกว่าต้องการเขา ตั้งแต่การ gaslighting ไปจนถึงการโดดเดี่ยวคุณออกจากคนรอบข้าง ทำให้เมื่อถึงเวลาต้องออกไป ระบบสนับสนุนและความมั่นใจในตัวเองของคุณลดลงไปมากแล้ว

วิธีรับมือ Narcissist ในความสัมพันธ์

1. หยุดพยายามชนะการโต้เถียง

คนหลงตัวเองจะไม่ยอมแพ้ในการโต้เถียง เพราะการยอมรับว่าตัวเองผิดคือสิ่งที่พวกเขาทนไม่ได้ ยิ่งคุณพยายามพิสูจน์ว่าคุณถูก ยิ่งการสนทนาดึงกำลังคุณออกไปมากขึ้น แทนที่จะพยายามให้เขายอมรับ ให้ตั้งสติกับสิ่งที่คุณรู้ว่าเป็นความจริง

2. รักษาขอบเขตให้ชัดเจนและสม่ำเสมอ

การตั้งขอบเขตในความสัมพันธ์ กับคนหลงตัวเองเป็นเรื่องที่ท้าทาย เพราะพวกเขาจะทดสอบและพยายามละเมิดขอบเขตอยู่เสมอ สิ่งสำคัญคือความสม่ำเสมอ ถ้าคุณตั้งขอบเขตแล้วยอมทีเดียว มันจะสอนให้เขารู้ว่าขอบเขตของคุณไม่ได้จริงจัง

3. อย่าคาดหวังว่าเขาจะเปลี่ยนเพราะความรัก

นี่คือสิ่งที่เจ็บที่สุดที่ต้องยอมรับ คนหลงตัวเองสามารถเปลี่ยนแปลงได้ผ่านการบำบัดระยะยาวที่เขาต้องการจริงๆ แต่พวกเขาไม่มักมองว่าตัวเองเป็นปัญหา ความรักและความอดทนของคุณไม่ใช่สิ่งที่จะทำให้เขาเปลี่ยน

4. รักษาความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง

คนหลงตัวเองมักพยายามโดดเดี่ยวคุณออกจากเพื่อนและครอบครัว เพราะยิ่งคุณโดดเดี่ยว คุณยิ่งพึ่งพาเขามากขึ้น การรักษาความสัมพันธ์กับคนนอกไว้คือการรักษาตัวเองด้วย

5. ประเมินอย่างตรงไปตรงมาว่าความสัมพันธ์นี้ทำให้คุณเป็นใคร

ถามตัวเองว่าคุณในตอนนี้กับคุณในช่วงก่อนความสัมพันธ์นี้ต่างกันอย่างไร ถ้าคุณรู้สึกว่าตัวเองเล็กลง ไม่มั่นใจมากขึ้น และใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการพิสูจน์ตัวเอง นั่นคือคำตอบที่ชัดเจน

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับคนหลงตัวเอง

แฟนหลงตัวเองสังเกตยังไง?
สัญญาณหลักคือรู้สึกพิเศษมากในช่วงแรกแล้วค่อยๆ ถูกวิจารณ์และดูถูก ทุกอย่างต้องเป็นเรื่องของเขา และเขาไม่มีความเห็นอกเห็นใจที่แท้จริงเมื่อคุณต้องการ

Narcissist เปลี่ยนได้ไหม?
คนหลงตัวเองสามารถเปลี่ยนแปลงได้ผ่านการบำบัดระยะยาว แต่ต้องยอมรับก่อนว่าตัวเองมีปัญหา ซึ่งเป็นสิ่งที่คนหลงตัวเองส่วนใหญ่ไม่ทำ เพราะในสายตาของพวกเขา ปัญหาคือคนอื่นเสมอ

คนหลงตัวเองกับคนมั่นใจสูงต่างกันยังไง?
คนมั่นใจสูงสามารถรับฟังคำวิจารณ์ได้ เห็นอกเห็นใจผู้อื่นได้จริงๆ และไม่ต้องการการยืนยันจากคนอื่นตลอดเวลา ส่วนคนหลงตัวเองต้องการการยืนยันอยู่ตลอดและรู้สึกถูกคุกคามเมื่อถูกวิจารณ์

วิธีรับมือ narcissist ทำอะไรได้บ้าง?
อย่าพยายามชนะการโต้เถียง รักษาขอบเขตอย่างสม่ำเสมอ อย่าคาดหวังการเปลี่ยนแปลง รักษาความสัมพันธ์กับคนอื่นไว้ และประเมินอย่างตรงไปตรงมาว่าความสัมพันธ์นี้ส่งผลต่อตัวคุณอย่างไร

ออกจากความสัมพันธ์กับคนหลงตัวเองยังไง?
การเลิกกับแฟนเป็นพิษ ต้องการการวางแผน เพราะคนหลงตัวเองมักใช้ทุกวิถีทางเพื่อดึงคุณกลับ การตั้ง no contact และการสร้างระบบสนับสนุนก่อนล้วนสำคัญมาก

สรุป

คนหลงตัวเองในความสัมพันธ์มักเริ่มด้วยสิ่งที่ดูดีมากในช่วงแรก แล้วค่อยๆ เปลี่ยนเป็นบางอย่างที่ทำให้คุณรู้สึกว่าตัวเองไม่ดีพอ ต้องพิสูจน์ตัวเองอยู่ตลอดเวลา และสูญเสียความมั่นใจในตัวเองไปทีละนิด

ถ้าคุณรู้จักสัญญาณเหล่านี้ในความสัมพันธ์ของตัวเอง นั่นไม่ได้หมายความว่าคุณต้องออกไปทันที แต่มันหมายความว่าคุณต้องเริ่มมองภาพให้ชัดขึ้นว่ากำลังเผชิญกับอะไรอยู่จริงๆ

คุณสมควรได้รับความสัมพันธ์ที่ทำให้คุณรู้สึกดีขึ้น ไม่ใช่ความสัมพันธ์ที่ทำให้คุณค่อยๆ หดเล็กลง

เกี่ยวกับผู้เขียน

พี่โจ Solo Lab นักการตลาดออนไลน์และผู้สร้างคอนเทนต์ด้านจิตวิทยาความสัมพันธ์เป็นพิษ ที่เชื่อว่าการทำความเข้าใจสิ่งที่เกิดขึ้นในความสัมพันธ์คือก้าวแรกของการเยียวยา ติดตามเพิ่มเติมได้ที่ Solo Lab